Διαχειριστικό Σχέδιο Υδάτων Λίμνης Βιστωνίδας και οριοθέτηση αιγιαλού - παραλίας

Η Consortis, διαθέτοντας σημαντική εμπειρία και εξειδίκευση στον κλάδο των υδραυλικών, τοπογραφικών και περιβαλλοντικών μελετών, συμμετέχει στην εκπόνηση του Διαχειριστικού Σχεδίου Υδάτων της λίμνης Βιστωνίδας και την οριοθέτηση αιγιαλού - παραλίας. Η σύμβαση αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία για την προστασία και ορθολογική διαχείριση του πολύτιμου υγροτόπου. Στόχος της είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας της λίμνης, η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων και η εφαρμογή τεκμηριωμένων μέτρων για την οριοθέτηση των φυσικών ορίων, λαμβάνοντας υπόψη τα υδραυλικά, τοπογραφικά, περιβαλλοντικά, γεωλογικά και οικονομικά δεδομένα.

Το Πρόβλημα

Η λίμνη Βιστωνίδα, η μεγαλύτερη της Θράκης και ενταγμένη στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, αποτελεί έναν κρίσιμο υγροβιότοπο με σημαντική οικολογική αξία. Η ισορροπία της λίμνης διαταράσσεται από:

• Πρόσχωση λόγω φερτών υλικών
• Πιέσεις από γεωργία
• Ευτροφισμό
• Κτηνοτροφία
• Αλιεία

Η διατάραξη αυτή προκαλεί σοβαρά προβλήματα διαχείρισης, καθώς οι φυσικές διεργασίες, οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής εντείνουν την ανάγκη για επιστημονικά τεκμηριωμένο διαχειριστικό σχέδιο, το οποίο θα διασφαλίσει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα και προστασία της λίμνης, του υγροτόπου και της ευρύτερης περιοχής.

Η Λύση

Η Consortis συμμετέχει στην κατάρτιση ενός πολυδιάστατου σχεδίου που βασίζεται σε επιστημονικές μετρήσεις, τεχνολογική καινοτομία και διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Τα βασικά βήματα περιλαμβάνουν:

• Επιτόπιες επισκέψεις και αυτοψίες σε σημεία εκροής και τεχνικά έργα για καταγραφή και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης – σύνταξη  πρωτοκόλλων για τις επιτόπιες μετρήσεις, την επεξεργασία δεδομένων και την ποιοτική αξιολόγηση
• Συλλογή υφιστάμενων δεδομένων από θεσμικούς φορείς και αρχεία (Υδροσκόπιο, Διεύθυνση Υδάτων, ΕΜΥ, ΕΛΣΤΑΤ, Κτηματολόγιο, ΔΑΟΚ, ΓΥΣ, ΥΠΕΝ/ΟΦΥΠΕΚΑ)
• Σύσταση ομάδας επικοινωνίας για συντονισμό και διαβούλευση με Περιφέρεια, ΟΤΑ, Εθνικό Πάρκο ΑΜΘ, Δασική Υπηρεσία, Αλιευτικό Συνεταιρισμό
• Δημιουργία ενιαίας GIS βάσης δεδομένων για υποστήριξη όλων των φάσεων της μελέτης
• Τοπογραφικές εργασίες αποτύπωσης που περιλαμβάνουν χρήση UAVs με RTK/PPK για αποτύπωση της παρόχθιας ζώνης, στοχευμένες βυθομετρήσεις στις εκβολές των κύριων υδατορεμάτων (Κόσυνθος, Κομψάτος, Αμμόρρεμα, Ασπροπόταμος), επίγεια αποτύπωση τεχνικών έργων και χαρακτηριστικών σημείων με χρήση γεωδαιτικών σταθμών, σύνθεση ψηφιακού μοντέλου εδάφους (DEM) και βυθού (Bathymetry) για ακριβή χαρτογράφηση, καθώς και επεξεργασία δορυφορικών εικόνων για διαχρονική ανάλυση και παρακολούθηση μεταβολών
• Υδρολογική ανάλυση με ολοκληρωμένη επεξεργασία υδρομετεωρολογικών δεδομένων, προσομοίωση απορροής σε κάθε υπολεκάνη, στερεοπαροχή για υπολογισμό απώλειας εδάφους και μεταφοράς φερτών υλικών και μοντελοποίηση υδατικού ισοζυγίου με ενσωμάτωση όλων των εισροών και εκροών
• Ακριβής εκτίμηση ρυθμού πρόσχωσης μέσω επιστημονικών μετρήσεων και μοντελοποίησης
• Διαχρονική ανάλυση του λιμναίου συστήματος με επεξεργασία δορυφορικών εικόνων για παρακολούθηση μεταβολών του πυθμένα, της ακτογραμμής και της παράκτιας περιοχής, καθώς και παραμορφώσεων σε διατομές ρεμάτων
• Γεωλογική ανάλυση με αξιολόγηση γεωλογικών σχηματισμών, τεκτονικής ασυνέχειας, υδρογεωλογικών συνθηκών
• Περιβαλλοντική ανάλυση με καταγραφή βιοτικού και αβιοτικού περιβάλλοντος, ανάλυση ευτροφισμού, ρύπανσης, οικολογικής κατάστασης και κατάστασης διατήρησης προστατευτέων αντικειμένων
• Ανάλυση πιέσεων τόσο από ανθρωπογενείς δραστηριότητες και παρεμβάσεις (αλλαγή χρήσεων γης, αποστραγγίσεις, αλλαγή υδρολογικού καθεστώτος) όσο και από φυσικές διεργασίες και κλιματική αλλαγή (διάβρωση, πλημμύρες, ξηρασία, άνοδος στάθμης θάλασσας)
• Ανάλυση ιδιοκτησιακού καθεστώτος και θεσμικού πλαισίου.
• Οικονομική ανάλυση με καταγραφή χρήσεων ύδατος, κοστολόγηση μέτρων, ανάλυση κόστους – οφέλους και πρόταση μηχανισμών χρηματοδότησης μέσω ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων.
• Διαβούλευση  με εμπλεκόμενους φορείς και την κοινότητα.
• Κατάρτιση ολοκληρωμένου Διαχειριστικού Σχεδίου Υδάτων με σύνθεση όλων των αποτελεσμάτων και σύνταξη σχεδίου δράσης με χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων.

Οφέλη

Η υλοποίηση του διαχειριστικού σχεδίου θα προσφέρει σημαντικά οφέλη στην περιοχή. Αναλυτικότερα:

• Διασφαλίζεται η προστασία του οικοσυστήματος της λίμνης Βιστωνίδας και των υγροτόπων της, με στόχο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την αποτροπή υποβάθμισης
• Ενισχύεται η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, παρέχοντας εργαλεία για την πρόληψη πλημμυρών, την καταπολέμηση της ρύπανσης και την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής
• Ωφελείται η τοπική κοινωνία και οι επαγγελματίες, καθώς βελτιώνονται οι συνθήκες για τη γεωργία, την αλιεία και την κτηνοτροφία
• Διευκολύνεται η λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής
• Ενισχύεται η διαφάνεια και η συνεργασία μεταξύ των δημόσιων φορέων, μετατρέποντας τη λίμνη Βιστωνίδα σε πρότυπο αειφορίας

Με τεκμηριωμένη επιστημονική προσέγγιση, χρήση προηγμένων τεχνολογιών αποτελεσματική συνεργασία με θεσμικούς και τοπικούς φορείς, καθώς και δέσμευση στις αρχές της αειφορίας, η Consortis παρέχει πλήρεις λύσεις που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και κοινωνικές απαιτήσεις. Το Διαχειριστικό Σχέδιο Υδάτων της λίμνης Βιστωνίδας αποτελεί ένα πρότυπο έργο που προάγει την περιβαλλοντική αριστεία, την κοινωνική ευημερία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.