Τεχνικός Σύμβουλος ΥΠΑΑΤ για τα Αρδευτικά Δίκτυα Ζώνης 1Ζ Αρτζάν Κιλκίς.

Η Consortis ανέλαβε το ρόλο του Τεχνικού Συμβούλου (με αρμοδιότητες μελέτης και επίβλεψης) στον σχεδιασμό του αρδευτικού δικτύου στην πεδιάδα Αρτζάν του Δήμου Παιονίας στην Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς, που συγκαταλέγεται στα πλέον σημαντικά αγροτικά αναπτυξιακά έργα της Κεντρικής Μακεδονίας. Στο πλαίσιο του έργου πραγματοποιήθηκε εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της υφιστάμενης μελέτης, διενεργήθηκε επιτόπια έρευνα με χρήση drone, εκπονήθηκαν λεπτομερείς υδραυλικές και γεωτεχνικές αναλύσεις και καταρτίστηκαν οριστικές τεχνικές προτάσεις, με στόχο την άρδευση έκτασης 13.000 στρεμμάτων που περιλαμβάνουν 233 αρδευτικές μονάδες.

Το Πρόβλημα

Η περιοχή, που εκτείνεται δυτικά του ταμιευτήρα Αρτζάν, αποτελεί μια γεωγραφική ενότητα με ιδιαίτερες προκλήσεις και απαιτήσεις:

• Παρουσιάζεται ετερογένεια των γεωτεχνικών συνθηκών: σε αυτή την έκταση συναντώνται διαφορετικοί τύποι εδάφους, με τα κατώτερα τμήματα να χαρακτηρίζονται από μαλακές αργιλοϊλείς αποθέσεις – κατάλοιπα της αποξηρανθείσας λίμνης Αρτζάν-Αματόβου
• Το νερό του ταμιευτήρα Αρτζάν παρουσιάζει αυξημένη αλατότητα και επικίνδυνα υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο (κατηγορία C3-S3), όπως διαπιστώθηκε από χημικές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2024
• Η προηγούμενη μελέτη δεν είναι πλέον εφαρμόσιμη, διότι:
  • βασίστηκε σε προϋπόθεση αναδασμού που δεν υλοποιήθηκε
  • τα τρέχοντα κτηματολογικά όρια δεν συμβαδίζουν με τη χάραξη
  • η απαίτηση βάθους ταφής αγωγών (> 2,5μ.) δεν τεκμηριώνεται για το σύνολο της έκτασης
• Η περιοχή εντάσσεται εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000, γεγονός που επιβάλλει επιπλέον περιορισμούς και απαιτήσεις συμμόρφωσης με εθνική και ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία
• Στην περιοχή βρίσκονται σημαντικοί υγρότοποι και οικοσυστήματα που χρήζουν προστασίας, οπότε κάθε παρέμβαση πρέπει να σχεδιαστεί με γνώμονα τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, την αποφυγή ρύπανσης και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας

Συνολικά, οι παραπάνω παράγοντες καθιστούν απαραίτητη την πλήρη αναθεώρηση της σχεδιαστικής προσέγγισης και την εκπόνηση νέων, εξειδικευμένων μελετών, ώστε το αρδευτικό έργο να υλοποιηθεί με ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και σε πλήρη αρμονία με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. 

Η Λύση

Οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση επικεντρώθηκε στα ακόλουθα αντικείμενα:

• Διεξοδική ανασκόπηση της οριστικής μελέτης του 1998 και εντοπισμός προβλημάτων εφαρμογής
• Υδραυλικός έλεγχος υφιστάμενου αντλιοστασίου
• Τοπογραφική αποτύπωση με drone (UAV)
• Αυτοψία πεδίου με φωτογραφική τεκμηρίωση 18 σημείων ενδιαφέροντος
• Γεωτεχνική έρευνα (42 γεωτρήσεις έως βάθος 8μ. και ανάλυση εδαφικών συνθηκών)
• Χημική ανάλυση ποιότητας νερού ταμιευτήρα
• Συνεργασία με Υπουργεία, ΤΟΕΒ, Περιφέρειες και αγρότες

Βάσει των ευρημάτων της πρώτης φάσης, η Consortis εκπόνησε τις οριστικές μελέτες για την υλοποίηση του έργου:

• Οριστικά σχέδια αρδευτικού δικτύου εναρμονισμένα με το ισχύον κτηματολόγιο
• Γεωργοοικονομική μελέτη — τεκμηρίωση αναγκαιότητας και βιωσιμότητας του αρδευτικού δικτύου
• Προτάσεις αναβάθμισης αποστραγγιστικού δικτύου και αντιπλημμυρικής προστασίας
• Σχεδιασμός δικτύου αγροτικών οδών (Κατηγορία Α και Β)
• Εφαρμογή της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας (ΟΠΥ, Natura 2000 κλπ) για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης του σχεδιασμού με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις

Οφέλη

Η ολοκλήρωση του αρδευτικού δικτύου στην περιοχή αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οφέλη:

• Η άρδευση των 13.000 στρεμμάτων μέσω ενός αξιόπιστου κεντρικού δικτύου θα εξαλείψει την ανάγκη για χρήση γεωτρήσεων
• Ο γεωργικός τομέας της περιοχής θα μετασχηματιστεί ριζικά, καθώς σήμερα κυριαρχούν οι καλλιέργειες σιτηρών (48%), κτηνοτροφικών φυτών (23%) και βαμβακιού (17%)
• Θα αυξηθεί η αγροτική παραγωγικότητα, δίνοντας τη δυνατότητα για ανάπτυξη καλλιεργειών με υψηλή οικονομική αξία
• Η αναβάθμιση του αποστραγγιστικού δικτύου θα συμβάλει στη βελτίωση της αντιπλημμυρικής προστασίας
• Θα αξιοποιηθεί πλήρως η υπάρχουσα υποδομή της περιοχής
• Η τοπική αγροτική οικονομία θα ενισχυθεί, προωθώντας την παράλληλη ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας

Ο σχεδιασμός των αρδευτικών δικτύων απαιτεί τον συνδυασμό πολλών επιστημονικών πεδίων, όπως η υδραυλική, η γεωτεχνική, η τοπογραφική, η γεωργοοικονομική και η περιβαλλοντική μελέτη. Η Consortis διαθέτει αναγνωρισμένη εμπειρία και βαθιά γνώση σε αυτούς τους τομείς, παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες που καλύπτουν κάθε στάδιο, από την αρχική αξιολόγηση έως την ολοκλήρωση των οριστικών σχεδίων και μελετών.